6 duidelijke redenen waarom Psalm 22 onmogelijk iemand anders kan beschrijven dan Jezus van Nazareth.

“Psalm 22 gaat helemaal niet over Jezus! Marcus was bekend met de Psalm en verzon opzettelijk verhalen over het bespotten van de menigte en het uitdelen van zijn kleren. En dat niet alleen, christelijke vertalers veranderden de formulering van een van de passages, zodat er stond dat de voeten en handen van de lijder werden doorboord. Plus, de Psalm was geschreven door David of een andere Joodse lijder over hun eigen lijden. Christenen projecteren Jezus achterwaarts in de Psalm om in hun eigen verhaal te passen. En er staat niets over de opstanding in Psalm 22. Is dat niet de clou van het hele verhaal?”

Dat is de sceptische interpretatie van Psalm 22 in een notendop. Daarop zou ik antwoorden “oh…echt?” Ik denk niet dat deze bezwaren veel gewicht in de schaal leggen. In Lucas zegt Jezus: “Alles moet in vervulling gaan wat over mij geschreven staat in de Wet van Mozes, de Profeten en de Psalmen.” En ik denk niet dat Jezus in de Psalmen levendiger wordt afgeschilderd dan in Psalm 22, waarschijnlijk geschreven duizend jaar voordat hij ten tonele verscheen.

Hier zijn zes verschillende manieren waarop Jezus Psalm 22 inpast:

1. Jezus citeerde Psalm 22:1 aan het kruis, luid genoeg voor de menigte om hem te horen. Vanuit medisch oogpunt is ademhalen tijdens een kruisiging ongelooflijk pijnlijk. Het gewicht van het lichaam drukt op het middenrif en de lucht stroomt in de longen en blijft daar. Om uit te ademen moet de gekruisigde zichzelf op de vastgespijkerde voeten duwen (au) om uit te ademen. Hardop spreken zou dus vreselijk pijnlijk zijn. Jezus roept uit “mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?”. Marcus en Mattheüs vermelden dit allebei. Ik denk niet dat ze ooit een verhaal als dit verzonnen zouden hebben, want het is nogal moeilijk uit te leggen aan een niet-christelijk publiek waarom Jezus zoiets zou zeggen. Geloven christenen immers niet dat Jezus God is? Hoe kan God God verlaten?

Er zijn twee plausibele verklaringen voor: Ten eerste, Christenen geloven dat Jezus onze zonde en het oordeel dat wij verdienen, droeg aan het kruis. Hij nam onze godvergeten toestand op zich, zodat wij vergeving en toegang tot God konden krijgen. (2 Korintiërs 5:21, Hebreeën 10:10-19) Ten tweede zei Jezus dit zo luid dat de menigte het kon horen, omdat Hij duidelijk wilde maken dat de Psalm op Hem van toepassing was. Hij wilde dat zij uit hun herinneringen aan de Psalm putten om een duidelijke parallel te trekken.

2. Psalm 22:6-8 “Maar ik ben een worm en geen mens, veracht door de mensen en veracht door het volk. Allen, die mij zien, bespotten mij; zij doen mij de mond snoeren; zij kwispelen met het hoofd: “Hij vertrouwt op de Here; laat Hem hem verlossen; laat Hem hem redden, want Hij verlustigt zich in Hem!”

Als deze Psalm op David van toepassing is, weten wij dat er een tijd was dat hij door Saul en later door zijn eigen zoon werd achtervolgd. Bij tijden werd hij veracht.

Als dit op Jezus van toepassing is, zou het veracht worden en veracht worden ook voor hem gelden. Deuteronomium 21:23 zegt “Vervloekt is een ieder die aan een boom wordt opgehangen”. Een Messias die door God vervloekt is, zou in de gedachten van veel Joden zijn als een getrouwde vrijgezel of een kwadraat.

Mark 15:29-30 zegt dat de menigte hem verachtte en bespotte: “En zij die voorbijgingen bespotten hem, schudden met hun hoofd en zeiden: ‘Aha, jij die de tempel wil verwoesten en in drie dagen weer opbouwen, red jezelf en kom van het kruis af! Mattheüs schrijft ook: “Hij vertrouwt op God; laat God hem nu verlossen als Hij hem wil. Want hij heeft gezegd: ‘Ik ben de Zoon van God.'” (Matteüs 27:43)

De aanklacht tegen de evangelieschrijvers is dat zij deze details aan de verhalen hebben toegevoegd om het meer te laten lijken alsof Jezus de Schrift vervulde. Maar dit lijkt gewoon te redeneren in een cirkel. Als profetie niet mogelijk is, dan moeten deze details natuurlijk wel verzonnen zijn. Maar met die veronderstelling beginnen, roept alleen maar vragen op. Critici moeten beter hun best doen dan deze verslagen te verwerpen omdat ze in de profetie passen.

Deze details passen zeer plausibel in het verhaal. Jezus verwees naar de tempel van zijn lichaam, en zijn critici verdraaiden het zo dat Hij klonk als een terrorist. (Johannes 2:19-21) Hij werd beschuldigd van godslastering omdat hij zei dat hij de goddelijke Zoon des mensen was. (Marcus 14:61-62, Daniël 7:13-14). Om deze beweringen te doen en dan gekruisigd te worden, nodigt uit tot ernstige spot en hoon. Bovendien zijn er goede redenen om te geloven dat de evangeliën gebaseerd zijn op ooggetuigenverslagen.

3. Psalm 22:14-15: “Ik ben uitgegoten als water, en al mijn beenderen zijn uit hun voegen; mijn hart is als was, het is gesmolten in mijn borst; mijn kracht is opgedroogd als een potscherf, en mijn tong kleeft aan mijn kaken; U legt mij in het stof des doods.”

Hier breekt de “David-theorie” totaal af. De Psalmisten zijn wel geneigd tot hyperbool, maar het is wel erg ver gezocht om te zien dat de Psalmist dit toepast op zijn eigen lijden en leeft om daarover te zingen.

“Ik ben uitgegoten als water” – Dit is zeker een manier om iemand te beschrijven die leegbloedt.

“Al mijn beenderen zijn uit de kom” – Tijdens de kruisiging vertellen artsen ons dat iemands volle gewicht op zijn genagelde polsen drukt en dat zowel zijn schouders als ellebogen uit de kom gaan. In deze positie strekken de armen van het slachtoffer zich uit tot een minimum van 6 inches langer dan hun oorspronkelijke lengte.

“Mijn hart is als was, het is gesmolten in mijn borst” – Dit zou metaforisch kunnen zijn voor de emoties van de Psalmisten, maar gezien de context van lichamelijk lijden is dat onwaarschijnlijk. Hier volgt een beschrijving van een arts van wat er gebeurt met het menselijk hart van iemand die gekruisigd is:

“De moeilijkheid om uit te ademen leidt tot een langzame vorm van verstikking. Kooldioxide hoopt zich op in het bloed, wat leidt tot een hoog koolzuurgehalte in het bloed. Het lichaam reageert instinctief, waarbij het verlangen om te ademen wordt opgewekt. Tegelijkertijd gaat het hart sneller kloppen om de beschikbare zuurstof te laten circuleren. De verminderde zuurstof (door de moeilijkheid om uit te ademen) veroorzaakt schade aan de weefsels en de haarvaten beginnen waterig vocht uit het bloed in de weefsels te lekken. Dit resulteert in een ophoping van vocht rond het hart (pericardiale effusie) en de longen (pleurale effusie). Door de ineenzakkende longen, het falende hart, de uitdroging en het onvermogen om voldoende zuurstof naar de weefsels te brengen, raakt het slachtoffer in feite verstikt. De zuurstofgebrek beschadigt ook het hart zelf (myocardinfarct), wat tot een hartstilstand leidt. In ernstige gevallen van hartstress kan het hart zelfs barsten, een proces dat bekend staat als hartruptuur. Jezus stierf hoogstwaarschijnlijk aan een hartaanval.”

“Mijn kracht is opgedroogd…mijn tong kleeft aan mijn kaken” – De medische wetenschap vertelt ons dat bij groot bloedverlies iemands dorst sterk toeneemt. Door water te drinken neemt het bloedvolume toe.

“U legt mij in het stof des doods” – Al deze verzen klinken als iemand die in grote lichamelijke doodsstrijd verkeert. Hij klopt op de deur van de dood, en heeft niet alleen maar een zware dag. Dit past helemaal niet bij David.

4. Psalm 22:16: “Want honden omringen mij; een gezelschap van boosdoeners omringt mij; zij hebben mijn handen en voeten doorboord”. Hier hebben we nu enige controverse. De beschuldiging wordt geuit dat Christenen een paar letters in de Hebreeuwse tekst hebben veranderd om er te laten staan “zij hebben mijn handen en voeten doorboord”. In de complete Joodse Bijbel staat “als een leeuw mijn handen en voeten”. Ik ga hier niet veel tijd aan besteden, omdat ik denk dat het debat over deze passage van een molshoop een berg maakt.

Om te beginnen citeren de schrijvers van het Nieuwe Testament dit vers nooit. Ten tweede, de Dode Zee Rollen en de Griekse Septuagint werden beide geschreven vóór Jezus, en zij bevatten beide het woord voor doorboren, of nauwkeuriger, doorboren. En zelfs als de oorspronkelijke formulering is “als een leeuw aan mijn handen en voeten”, wat volgt er dan precies? De schrijver heeft het over de lijder die omringd is door woeste beesten, een metafoor voor menselijke vijanden die zich gedragen als woeste dieren. Kijk naar vers 13: “zij openen hun mond wijd naar mij, als een razende en brullende leeuw.” Hongerige leeuwen die de handen en voeten van hun slachtoffer aanvallen, beschrijven nog steeds iets dat ontzettend veel klinkt als aan een kruis genageld worden.

5. Psalm 22:18: “Zij verdelen mijn klederen onder hen, en om mijn klederen werpen zij het lot.” De psalmist zegt dit om te laten zien hoe dicht hij bij de dood is. Zijn vijanden verwachten zijn dood zozeer, dat zij zijn kleren al onder elkaar hebben verdeeld. Alle vier de evangelies beschrijven deze gebeurtenis. Johannes zet er nog een schepje bovenop door het te beschrijven als een vervulling van de Schrift (Johannes 19:23-24, Mattheüs 27:35, Marcus 15:24, Lucas 23:34).

In Justinianus’ Digest 48.20.2, 6 (Rome’s burgerlijk recht) ontdekken we dat kleren en andere voorwerpen van geringe waarde die een gevangene bij zich had, verbeurd werden verklaard aan zijn beul of beulsknechten. Dit externe bewijs verhoogt de aannemelijkheid van dit verhaal. Johannes vertelt ons dat Jezus’ gewaad “naadloos was, van boven tot onder uit één stuk geweven.” Een naadloze jas was in deze tijd niet zoiets als een t-shirt van de Walmart, we hebben het hier over een duur kledingstuk. Het is geen wonder dat zijn beulen het niet wilden verscheuren, maar er op gokten. (Johannes 19:24) Je vraagt je misschien af “hoe kwam Jezus aan zo’n opzichtige jas?” Ik weet het niet. Iemand gaf een jaarsalaris uit om parfum voor zijn voeten te kopen. (Marcus 14:3) Hij had financiële supporters. (Lucas 8:1-3) Het is niet moeilijk voor te stellen dat iemand een mooi gewaad voor hem kocht.

6. Psalm 22:21-31: “U hebt mij gered van de horens van de wilde ossen! Ik zal van uw naam vertellen aan mijn broeders; in het midden van de gemeente zal ik u loven: Jullie die de Heer vrezen, loof hem! Al jullie nakomelingen van Jakob, verheerlijk hem en heb ontzag voor hem, al jullie nakomelingen van Israël! Want Hij heeft de benauwdheid der verdrukten niet veracht of verafschuwd, en Hij heeft Zijn aangezicht niet voor hem verborgen, maar Hij heeft gehoord, toen hij tot Hem riep. Van u komt mijn lof in de grote vergadering; mijn geloften zal ik vervullen voor degenen die hem vrezen. De bedroefden zullen eten en verzadigd worden; zij die hem zoeken, zullen de Heer loven! Moge uw hart eeuwig leven! Alle einden der aarde zullen zich de Heer gedenken en zich tot hem wenden, en alle geslachten der volken zullen zich voor uw aangezicht aanbidden. Want het koningschap behoort de Heer toe, en hij heerst over de volken. Al de welgestelden der aarde zullen eten en aanbidden; voor hem zullen zich buigen allen die tot stof neergedaald zijn, ook hij die zich niet in leven kon houden. Het nageslacht zal hem dienen; het zal van de Here verteld worden aan het komende geslacht; zij zullen komen en zijn gerechtigheid verkondigen aan een volk dat nog ongeboren is, dat hij het gedaan heeft.”

Hier een klacht van een atheïstische blogger met betrekking tot Psalm 22: “het grootste probleem met het inpassen van Psalm 22 in het evangelieverhaal is dat er geen verwijzing is naar de opstanding! Hoe kan dit het verhaal zijn van het offer van Jezus zonder de clou?” Huh? Je moet je afvragen of hij de hele Psalm gelezen heeft of alleen gestopt is bij vers 20! Kijk eens wat hier gebeurt:

1. De Psalmist sterft blijkbaar of is stervende, maar wordt gered.
2. Hij zegt dat alle nakomelingen van Jakob ontzag moeten hebben voor de bevrijding die heeft plaatsgevonden.
3. Alle einden der aarde (de heidenen) zullen zich deze bevrijding herinneren en zich tot de Here wenden.
4. Toekomstige geslachten worden over deze bevrijding verteld.

Psalm 22 kan alleen Jezus beschrijven

In het licht van deze duidelijke feiten, hoe kan iemand rationeel geloven dat David het gewoon over zichzelf heeft?

Laten we hier even een eenvoudige samenvatting maken:

✅ Jezus riep uit “mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten”, waarmee Hij de Psalm op zichzelf toepaste. (Psalm 22:1)
✅ Hij werd publiekelijk als een mislukkeling tentoongesteld, openlijk geminacht en bespot. (Psalm 22:6-8)
✅ Hij werd uitgegoten als water. (Psalm 22:14-15)
✅ Zijn beenderen werden uit elkaar gerukt.
✅ Zijn hart “smolt als was” aan het kruis.
✅ Hij leed extreme uitputting en dorst.
✅ Zijn handen en voeten werden doorboord. (Psalm 22:16)
✅ Zijn beulen gokten om zijn klederen. (Psalm 22:18)
✅ Zijn bevrijding van de dood leidde tot de bekering van vele heidenen en toekomstige generaties. (Psalm 22:27-31)

Wie anders dan Jezus zou deze passage kunnen beschrijven?

Erik is een Reasonable Faith Chapter Director en woont in Cedar Rapids, Iowa. Hij is een voormalig freelance honkbalschrijver en mede-eigenaar van een vintage en handgemaakt decoratiebedrijf met zijn vrouw Dawn. Hij is gepassioneerd over het snijvlak tussen apologetiek en evangelisatie.

Vindt u het leuk? Neem dan even de tijd om Erik Manning te steunen op Patreon!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.